DODENHERDENKING

VISITORS

AmazingCounters.com

DODENHERDENKING

Dodenherdenking op 4 mei was in huize Plomp altijd een heel speciale dag.

Niet dat op die dag bij ons thuis echt tot stilstaan werd opgeroepen bij alles wat er aan ellende in de tweede wereldoorlog over de mensheid was uitgestort, maar er werd wel met spanning uitgekeken naar het moment suprême:

de één minuut stilte.

Buiten het feit dat het gewoon getuigde van goed Nederlanderschap dat je op deze dag, en wel om 20:00 uur in het bijzonder, respect toonde voor de met name aan onze kant gevallenen, had die herdenking bij ons nog een extra dimensie omdat Pa Plomp tijdens de oorlog bij de “ondergrondse” had gezeten.

Dan bedoel ik niet dat hij bijvoorbeeld machinist was geweest op de metro - trouwens in Utrecht hadden we tijdens de oorlog helemaal geen metro en nu nog steeds niet, maar wel busvervoer aangeboden door het Gemeentelijk Energie- en Vervoerbedrijf Utrecht (GEVU), waarover ik zo dadelijk nog te spreken kom - maar dat hij deel uitmaakte van het ondergrondse verzet tegen de Duitse onderdrukker, tegen “Hitler-Duitsland”.

De anti-Duitsland en de “anti-eenieder-die-met-dat-regime-gesympathiseerd-had” stemming, bereikte op 4 mei altijd weer een hoogtepunt in huize Plomp, alsof die “Moffen” wederom met veel wapengekletter door de straten van het Lodewijk Napoleonplantsoen marcheerden. Dit was natuurlijk temeer denkbeeldig omdat het LNP een naoorlogse nieuwbouwwijk was en er ter plekke tijdens die oorlog helemaal niet te marcheren viel tussen de koeien die er toen graasden.

Maar de stemming zat er altijd goed in in de opmaat naar 20:00 uur: de één minuut stilte.

Of het verzetsaspect terecht een rol speelde in die felle anti-Duitsland houding kan ik niet beoordelen.

Het is zeker zo dat mijn vader bij het verzet heeft gezeten. Wanneer en in welke mate is mij niet bekend. Veel verzetshelden in die tijd dienden zich eerst aan toen al het vuile werk al lang was gedaan en onze Germaanse militante buren zich reeds op “opa’s fiets” dan wel te voet huiswaarts spoedden.

Misschien was hij wel een echte verzetsheld die er liever het zwijgen toe deed over welke offers hij voor volk en vaderland had gebracht.

Al naar de dag vorderde richting 20:00 uur, liep de spanning binnen de muren van onze flat duidelijk op en werden er al de eerste verkennende blikken op de openbare weg geworpen om vast te stellen hoe de stand van zaken aldaar

was.

Pakweg een uur voordat - via een rechtstreekse tv-uitzending - de klok zou worden geluid op de Waalsdorpervlakte, trok mijn moeder de gordijnen aan beide zijden van het voorraam enigszins dicht.

Gordijnen die geheel of gedeeltelijk toe zijn, tenzij het bedoeld is om de zonneschijn buiten te houden of omdat het nachtelijk uur dat nu eenmaal vordert, duiden veelal op iets sombers in Nederland.

Mijn ouders wilden op die wijze dan ook de indruk wekken, althans naar de openbare weg toe, dat er achter onze gordijnen gerouwd werd.

Evenwel de praktijk was dat vader en moeder zich ieder verdekt achter het gordijn nestelden om, van buiten ongezien, de straat te kunnen blijven controleren op personen die het met de dodenherdenking niet zo nauw namen, zoals hun eigen kinderen.

In die tijd, vijftiger-zestiger jaren, haastte iedereen zich na het werk naar huis om vooral niet op straat gezien te worden zodra de minuut stilte om 20:00 uur aanbrak. Het werd bijna als een doodzonde aangemerkt als je zonder een wel zeer bijzondere reden om 20:00 uur nog buiten vertoefde.

Mijn ouders waren daar heel scherp op en wachtten de ontwikkelingen op straat gespannen af.

Dan was het eindelijk zo ver, het leek wel een soort aftellen

naar 24:00 uur op oudejaarsavond. De klok op de Waalsdorpervlakte verrichtte live op tv zijn trieste werk, gevolgd door de officiële minuut stilte.

Pa en Ma leunden dan nog iets verder voorover van achter hun gordijnen om nog scherper te kunnen vast stellen wie er zich nu nog op straat waagde.

Natuurlijk waren er altijd nog wel enkele individuen op straat aanwezig. Voor zover zij niet stil stonden of niet van de fiets waren afgestapt om de minuut stilte in acht te nemen, werden ze door mijn ouders zonder mededogen voor schoft, landverrader en wat dies meer zij uitgemaakt.

Deze observatie hield hen zodanig bezig dat hun eigen dodenherdenking er veelal bij in moest schieten.

Op veel waardering echter kon de GEVU-buschauffeur van lijn 4 rekenen, die om 20:00 uur pontificaal zijn bus midden op de weg robuust tot stilstand bracht, eruit sprong en vervolgens naast de bus, met de hand aan zijn pet, in de houding ging staan om zijn respect voor de gevallenen te tonen.

Persoonlijk vond ik die actie nogal theatraal. Slechts 100 meter voor die plek waar hij zijn bus abrupt tot stilstand bracht, was de eindhalte van lijn 4 gevestigd, alwaar de heren buschauffeurs altijd voor een minuut of tien hun verplichte rustpauze hielden. In het aldaar gevestigde bushokje hadden we in die tijden onze eerste contacten met de “zuivelmeisjes”, maar dat even terzijde.

Waarom daar bij de eindhalte dus niet even gewacht tot de herdenking passé was, maar in plaats daarvan zo demonstratief positie kiezen te midden van twee flatgebouwen en in het volle zicht van alle huiskamers?

Waarschijnlijk omdat hij terecht vermoedde dat er veel toeschouwers zoals mijn ouders, achter de gordijnen verscholen, zaten te gluren.

Nog ieder jaar volg ik hier in Ierland aan Dingle Bay de dodenherdenking op de Waalsdorpervlakte.

Als de klok weer geluid wordt moet ik altijd een zekere drang onderdrukken om niet te controleren of er nog verkeer op het zeeweggetje voor ons huis aanwezig is, terwijl het hier dan pas 19:00 uur is!

EINDE

Voor meer gratis verhalen en columns, meld je aan op mijn FB-pagina:

https://www.facebook.com/groups/377554749281077/

Dodenherdenking

Copyright © All Rights Reserved